Perşembe, Ocak 21, 2021

Atakan Yorulmaz

Önceki kuşakların yaşamları hakkında bilginin aktarımı, yeni kuşakların ruhsallığının ve kuşaklar arası bağların oluşturulmasının önemli şartıdır. Olaylar için geçici -tarihsel bir bağlam oluşturmanın yanı sıra- geçmiş, yeni bir neslin doğumundan önce gerçekleşen geçmiş olarak adlandırıldığında ve gelecek birkaç kuşağın bir arada var olduğu varsayıldığında çok önemli bir olgu hâline gelmektedir.  Granjion (1989) ve Mijola...
“Bilmezler yalnız yaşamayanlar,Nasıl korku verir sessizlik insana;İnsan nasıl konuşur kendisiyle;Nasıl koşar aynalara,Bir cana hasret,Bilmezler. “ Orhan Veli Kanık Konuşma pratiğine dayanan, analitik durum içerisinde yapısal arka planda hareket eden, kendisini bir olay olarak dayatan bir şey vardır:...
Yaşam seslerle dolu; doğanın sesleri, iş gürültüleri, araçlar, makineler, savaşlar, çığlıklar, şarkılar, isyanlar, ağıtlar… Ses dalgalarının iletilebileceği bir ortam olarak dünya var oldukça bu kakafoni devam edecek. Sesin dur durak bilmeyen ve teklifsizce insanın içine işleyen hâli gürültüden kaçmaya ve sessizliğe sığınmaya çalışan bir insan tipi yarattı günümüzde. Ne çok insan sessiz bir köye, kasabaya yerleşmek istiyor....
Sonradanlık, psikanalitik çalışmalar için oldukça önemli bir kavram: Sonradanlıkla sonradan, yeniden anlamlandırmak, yeniden hikâyelendirmek, yeniden oluşturmak. “Sonradan yeniden oluşturmak” aslında psikanalitik çalışmaların yapıtaşı. Psikanalitik çalışmalarda, psikanalitik psikoterapide veya psikanalizde örneğin, sonradan hikâyemizi yeniden terapistimize veya analistimize anlatarak hikâyemizi yeniden kurarız, ki bu sonradanlıkla mümkündür. Bazen hiç olmayan bir hikâyeyi yazarız, daha önce bu hikâyenin kelimeleri olmayabilir, bu...
Sahi sahilik (true truth) (Fidaner ve Ayanoğlu, 2020), sahiliğin gerçeklik uğrunda feda edilen parçasıdır (Fidaner, 2020, 23 Ekim). Peki, sahi sahiliğin içeriği nedir? Lacan'ın 9’uncu seminerde dediğine göre, "Sahi sahilik (vraie vérité) teriminin bir anlamı vardır, hatta psikanalizin bütün itibarı bu anlam üzerine bina edilmiştir. Psikanaliz kendisini dünyaya ilk olarak sahi sahiliği getiren olarak sunmuştur." (Lacan ve...
Sanat, duygulanımlarımızın estetik bir şekilde dışavurumudur ve tarih boyunca insanın kendini ifade etme aracı olmuştur. ‘‘En ilkel sembol ve imgeler zamanla insanlık tarihine yön vererek notaya, romana, şiire, modern dansa, tiyatro metnine, fotoğrafa ve nicesine dönüşmüştür’’ (Öz Çelikbaş, 2019). Sanat terapisinin tarihçesi mağara duvarlarına resimlerin çizildiği dönemden başlamaktadır. ‘‘Ölüleri mumyalamak, hamur ve çamur gibi...
“Herkesin bir hikâyesi vardır. Ama herkesin bir anlatıcısı yoktur.”           (Sal, 2016) Bir Tanrıça. Tanrılar tanrısı  Zeus'un eşi Hera. Bu büyüklük makamında gurur ile oturmalıydı ama hayır! Ortalıkta dolanan iğneleyici sözler, kulaklarına dolmuş bu söylenceler... Ne kadar doğruydu bilinmez ama şüphe, kutsal şüphe yakasını bırakmadı. Söylentilere kulak asmamalıydı ama astı. Zeus'un, onu bir peri kızıyla aldattığı söylentisine inandı. Hera, sevdiğini...
Nuri Bilge Ceylan’ı duymayanınız yoktur, en azından Türk sinemasına az da olsa ilgili iseniz. Daha doğrusu bazılarının deyimiyle “NBC sineması.” Kendisiyle daha önceden tanışmış olmayı dilerdim. Filmlerinin uzun soluklu, diyalogdan ziyade memleket manzaralarıyla örülü olduğu ve onlarda renksiz, tekdüze görünen hayatları ele almasıyla bilinir. Karelere genellikle şiirsellik ve görsellik hâkimdir, nitekim Kış Uykusu’nda Shakespeare’den izlere rastlarız. Hatta...
Değişim; geleceğe dönük yenilikleri içinde barındıran, yeni süreci işaret eden bir olgudur. Dünya tarihinde sürekli yaşanmış olan gelişim süreçlerinin hızı değişiklik göstermektedir. Toplumların bugününü ve geleceğini değiştiren olaylar çoğunlukla geçmişte yaşanmış olan sosyo-ekonomi kökenli değişikliklerdir. Kronolojik olarak tarım ve endüstri devrimlerinden sonra dünyanın genelinde köklü değişikliklere sebep olan en büyük üçüncü devrim, teknoloji devrimi olmuştur. Tarım ve...
Andre Green International Review of Psycho-Analysis 2:355-364 (1975) Çevirenler: Faruk Gütmen & Anjelika Hüseyinzade Şimşek Yunan kültürünün mirasçıları olduğumuz herkesçe bilinen bir gerçektir. Eski moda bir kavram olduğundan günümüzde bu klişenin kısıtlılıklarından ötürü çok sert bir tepki görüyoruz. Yunan kültürünün de diğer kültürler gibi başka...
Yalnızlık alıp karşına kendini,öteki kendilerinle konuşmaktır.Bakışmaktır, öteki kendilerinle;dövüşmektir.Kimi zaman da, öldürmektirİçlerinden sana en çok benzeyeni,benzemiyor diye.Yalnızlık öldürmektir....Yalnızlık, sizin size yokuşunuzdur....(Hasan Ali Toptaş) Masum; kederle başlayan, tavanda asılı kalan bir intikamla birlikte huzura erer. “Masumiyetin Son Günleri”ni bitirdiğimde, Shakespeare’in (2017) Hamlet’e söylettiği şu cümleyi hatırladım: “Olacak buymuş, öyle de olmuş.” Selahattin...
Marx ve Engels'in Komünist Parti Manifestosu'nda (1848) dile getirdiği enternasyonal komünist ideal, şu sözlerle özetlenir: “Dünyanın işçileri birleşin! Kazanacağınız bir dünya var!” (“Workers of the world unite! You have a world to win!”) Avustralyalı düşünür McKenzie Wark (2015) bu bilindik sloganı bozundurarak farklı bir slogan elde eder: “Dünyanın işleyişleri bozunun! Dünyalandıracağınız bir kazanım var!” (“Workings of the...
Lacan, Ecrits içinde bulunan Tedavinin Yönü ve Gücünün İlkeleri adlı makalesinin 2. bölümünde bu soruyu sorar. Bu soru, Lacan'ın kendi öğretisinde sürekli olarak tartıştığı “yorumlama” ile ilgilidir. Yorumlamanın çağdaşlarının pratiğinde ayrıcalıklı yerini kaybettiğini ve psikanalistlerin, “yorumlamanın” kullanılmasındaki isteksizliğine karşı olan şaşkınlığını belirtir (Lacan, 1966). Yazısının devamında çağdaşı Devereux’un yorum hakkındaki ifadelerini ele alarak başlar....
Nevroz kuramına göre cinsel olgunluğun henüz tamamlanmadığı, pregenital dönem içinde meydana gelen erken uyarılmaların bastırılması sonucunda nevrotik bir durum ortaya çıkar. Her zaman böyle olmasa da baştan çıkarılma hâli, kendi konumundan uzaklaşarak bunun yerine düşlemsel zeminde yeni cinsel tasarımlar ortaya koyduğu varsayılmaktadır. Nevroz kuramına göre nevrozu provoke eden cinsel bir olayın varlığı analitik düşüncenin temel tutumudur. Bu...

Aşk

0
Biz insanlar, varlığımızı sürdürmek için bir diğerine ihtiyaç duyarız. Ötekiyle kurduğumuz ilişkilerde doğar, büyür ve gelişiriz. Birbirimizle kurduğumuz temasın önemli bir boyutunu da romantik ilişkiler ve bu bağlamda ortaya çıkması muhtemel aşk duygusu oluşturur. İnsanların çoğunun üzerinde kafa yorduğu ve görüş sahibi olduğu bir duygu olarak sık sık karşımıza çıkan aşk; hayatlarımızın bir döneminde karşılaştığımız, kıyısından yürüdüğümüz...
Otizm, başlangıç olarak Leo Karner tarafından 1943 yılında “Erken Çocukluk Otizmi” olarak tanımlanmıştır. Mahler’e göre doğum gerçekleştiğinde bebek dışarıya uyum sağlama yetisine sahip değildir. Doğumu biyolojik bir şekilde gerçekleşmiştir ancak henüz psikolojik boyutta gerçekleşmemiştir (Mahler, 1974). Bebeğin psikolojik doğumu, yaşamının ilk üç yılında gerçekleşir. Bu dönem, nesne ve kendilik algısının süreklilik kazandığı bir dönemdir. Biyolojik doğum ve...
Bağımlılık denildiğinde akıllara yalnızca “maddelere olan bağımlılık” gelmektedir; fakat bağımlılık kavramı yalnızca “madde” ile sınırlı değildir.  İnsan, maddelere bağımlı olabildiği gibi ilişkilere de bağımlı olabilmektedir (Yüncü ve Havaçeliği Atlam, 2016). “İlişki Bağımlılığı” terimini literatürde ilk kullanan isimler: Peele ve Brodsky’dir. 1975 yılında ise bu terim, bağımlılık olarak tanımlanmıştır (Peele ve Brodsky,1975).  Bağımlı bir ilişki içerisinde olan insan...
Bir düşünürü nitelikli bir şekilde anlamanın en makul yolu, kuşkusuz onun eserlerini yazdığı dilde okumaktır. Çünkü zaten en başından beri dilin imkânlarının sınır verdiği ölçüde hayat bulabilmiş bir düşünce, ikincil bir yorum veya çeviri yoluyla yeniden üretilmeye başlandığında lengüistik sınırlarından önceki engin amacından uzaklaşmaya başlamıştır denilebilir. Bu açıdan, dile gelmiş olmanın sınırlılığı başta olmak üzere her çeviri ve aracı...
Bu yazı; “yeni cinsellikler” olarak tanımlanan, cinsellikle ilgili bilgilerin yeniden yorumlanmasını gerekli gören güncel psikanalitik varsayımları incelemektedir. Son birkaç senedir yeni cinsellikler; cinsellik disiplininin sınırları üzerine düşünmenin bütününde değişim olmadan cinselliğin yeni anahtarlarını ve temellerini bir kere daha tanımlamanın zorunluluğu üzerinde durmaktadır. Bu yeni yaklaşımda, sosyolojik zeminde toplumsal cinsiyet kuramını, cinsel kimlik bozukluklarını ve psikanalitik alan içinde klinik pratikleri...
Kayıp Otoban filmi David Lynch’in çekmiş olduğu en spekülatif filmlerdendir. Bu filmin ilk sahnesini hem pratik hem teorik bağlamda, Zizek’in Yamuk Bakmak kitabında önerdiği Dedektif-Analist analojisi bakımından inceleyeceğim. Film, Fred’in karmaşık ruh hâliyle başlar. Fred düşüncelidir. Kapının zili çalar ve diyafonda ‘’Dick Laurent öldü.’’ cümlesini duyar.  Fred, bu sözü söyleyenin kim olduğunu görmek için kapıya bakar ama kapıda kimse...

Eski Yazılar

Toplumsaldan Kişisele Hikayeler: Gerçeğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü

Gerçekliğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü İnsan zihni her daim çalışma hâlinde. Bir yanda duyu organları vasıtasıyla algıladığı dış dünyanın bilgisi;...

İnsanı Anlama Yolculuğunda Mitolojinin Rolü

İnsanlar eski zamanlardan beri evreni ve yeryüzünü anlamlandırma ve açıklama gereksinimi duymuşlardır. İnsanların bu anlamlandırma ve açıklama ihtiyacından doğan...

Terapi Odasındaki Yalnızlık: Narsisistik Kişilik Bozukluğunun Terapisinde Karşı Aktarım Tepkileri

Özet Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nun (NKB) temel özelliklerinde; beğenilmek için bitmek bilmeyen bir arzu, kendilerine yönelik yoğun ilgi, çevredekilerin duygularına ve...

Varoluşçu Bakıştan İlişkiler

İnsan ancak ötekiyle var olan bir canlıdır. Sürekli olarak hem sosyal hem de romantik ilişkiler içerisindedir. Engin Geçtan (2013),...

Yoğunlaşmış İçsel Gerilimin Yüceltme ile Dışsallaştırılması: Saramago’nun Paranoyası “Körlük”

Bir yazar, kalemini eline aldığında düşlemini kâğıda döker. Düşlemi her neyse yazar, çizer, okur, tekrar okur ve yazmaya devam...

Arrival: Bellek, İletişim ve Zaman Üzerine Kısa Bir İnceleme

Arrival, vizyona girdiğinden beri hakkında çokça yazılıp çizilen bilim kurgu filmlerinden biri olmuştur. Dünyanın 12 farklı bölgesine uzay filolarının...

Hayvanlar ve Biz: “Ne Kadar Farkındayız?”

Yepyeni bir soluk her zaman iyi gelmiştir, hem bedenimize hem de ruhumuza… Beni bu güzel ekibin bir parçası olmaya...

Ben Buradaydım…

Yönetmenliğini Brett Haley'in üstlendiği, 2020 yapımı bir Netflix filmi olan "All the Bright Places", iki gencin (Violet Markey ve...