Pazartesi, Haziran 29, 2020

Hande Yıldırım

Bir düşünürü nitelikli bir şekilde anlamanın en makul yolu, kuşkusuz onun eserlerini yazdığı dilde okumaktır. Çünkü zaten en başından beri dilin imkânlarının sınır verdiği ölçüde hayat bulabilmiş bir düşünce, ikincil bir yorum veya çeviri yoluyla yeniden üretilmeye başlandığında lengüistik sınırlarından önceki engin amacından uzaklaşmaya başlamıştır denilebilir. Bu açıdan, dile gelmiş olmanın sınırlılığı başta olmak üzere her çeviri ve aracı...
Bu yazı; “yeni cinsellikler” olarak tanımlanan, cinsellikle ilgili bilgilerin yeniden yorumlanmasını gerekli gören güncel psikanalitik varsayımları incelemektedir. Son birkaç senedir yeni cinsellikler; cinsellik disiplininin sınırları üzerine düşünmenin bütününde değişim olmadan cinselliğin yeni anahtarlarını ve temellerini bir kere daha tanımlamanın zorunluluğu üzerinde durmaktadır. Bu yeni yaklaşımda, sosyolojik zeminde toplumsal cinsiyet kuramını, cinsel kimlik bozukluklarını ve psikanalitik alan içinde klinik pratikleri...
Kayıp Otoban filmi David Lynch’in çekmiş olduğu en spekülatif filmlerdendir. Bu filmin ilk sahnesini hem pratik hem teorik bağlamda, Zizek’in Yamuk Bakmak kitabında önerdiği Dedektif-Analist analojisi bakımından inceleyeceğim. Film, Fred’in karmaşık ruh hâliyle başlar. Fred düşüncelidir. Kapının zili çalar ve diyafonda ‘’Dick Laurent öldü.’’ cümlesini duyar.  Fred, bu sözü söyleyenin kim olduğunu görmek için kapıya bakar ama kapıda kimse...
Korona günlerinde ben de evde Harry Potter, Yüzüklerin Efendisi ve Matrix gibi serileri tekrar izlemeye karar verdim. Matrix’i defalarca izlemişimdir ama bu sefer filmi ilk izlediğimde Neo’nun huzursuzluğunu ve Morpheus’la ilk karşılaşmalarını başka bir pencereden duyma imkânım oldu. Ünlü ‘‘Mavi hap mı, kırmızı hap mı?’’ sahnesine geldiğimde kafamdaki analoji netleşti ve o sıralarda başka bir konu üzerine yazmayı düşünsem...
Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan Koronavirüs salgını nedeniyle dünya genelinde binlerce insan hayatını kaybetti, milyonlarca insan ise karantina altına alındı. Virüsün bulaşmadığı insanlar ise kendi evlerinde izolasyon süreçlerini geçirmeye başladı. İzolasyon sürecinde fiziksel temas yasaklandı, iş ortamı tamamıyla evimize girdi, aile ve arkadaşlarımızla olan ilişkilerimiz dijital ortama taşındı. İnsanlığın bu yeni olana hazırlıksız yakalanması ve gelecekte ne...
Sınır işleyiş söz konusu olduğunda, -ne yazık ki zaman zaman ruh sağlığı uzmanları tarafından dahi- intihar ve kendini yaralama girişimleri "manipülatif" ya da "dikkat çekmeye yönelik" davranışlar olarak ifade edilmektedir (Suyemoto, 1998; Linehan, 2015). Bu noktada, manipülasyonu tanımlamak yararlı olabilir: “Manipülasyon, terimin yaygın anlamında, kendi iktidarını yerleştirme yönündeki az çok bilinçli bir hedefe yönelik olarak çiftler arasında - hatta...
Sahi, sende senden kaç tane var? Çoklu kişilik bozukluğundan bahsetmiyorum. Seni oluşturan çokluklardan bahsediyorum. Kişilik ile benlik arasındaki fark, psikopatalojik sonuçlar yerine psikososyal süreçler vurgusudur. Kişilik, dışarıdan gözlenebilen ve ölçülebilen bir çıktı olarak ele alınırken; benlik, senin içeride kendinle kurduğun bağlantıdır. Benlik; “kendim’’ dediğin şeyin gelişim sürecidir, özdür. Derinin içindeki her şeyden bahsetmiyorum. Sendeki psikolojik materyalden bahsediyorum. Ama hepsinden de değil,...
Ergenlik dönemi, bireyin çocukluktan erişkinliğe doğru adımlar atmaya başladığı dönemdir. Bu dönemde birey, kendisini çocukluktan yetişkinliğe doğru uzun ve inişli çıkışlı bir yolcuğun içerisinde bulmaktadır. İnsan; biyolojik, psikolojik ve sosyal yönlerden oluşan bir organizmadır ve ergen de bu süreçte içinde yaşadığı çevreyle etkileşim hâlindedir. Ergenin sosyalleşme sürecinde aile, okul, toplumsal çevre, son zamanlarda etkisi artan sosyal medya ile kitle...
Teknolojinin sürekli gelişmeye devam etmesiyle birlikte, akıllı telefonlar hayatın her alanında kullanılabilen cihazlar hâline geldi (Karadağ vd., 2016).  İlk zamanlar sadece haberleşme işlevini yerine getiren telefonlar sayesinde günümüzde en önemli işler bile birkaç tuşla halledilebiliyor. Bu durum telefonun kullanım alanlarını çoğaltırken bireyler için öneminin artmasına ve insanların hayatında daha fazla yer kaplamasına sebep oldu (Alfawareh ve Jusoh, 2014). Hâl...
Benlik bilinci; kişinin kendi içsel ve dışsal süreçlerine duyarlılığı, kendine dair öz farkındalığıdır (May, 2018). Bu farkındalık kişiye hakiki bir yaşam fırsatı sunarken beraberinde var olmanın ıssız ve tekinsiz sorumluluklarını da getirir. Benlik bilinci geliştikçe kim olduğumuz, neden dünyada olduğumuz, hayatımızın amacının ne olduğu gibi varoluşsal sorular yaşamımızın cevaplanması gereken başlıca soruları hâline gelir. Güzelliklerinde oldukça cömert olan hayat,...

Ben Buradaydım…

0
Yönetmenliğini Brett Haley'in üstlendiği, 2020 yapımı bir Netflix filmi olan "All the Bright Places", iki gencin (Violet Markey ve Theodore Finch) hayatının kesişmesini konu alıyor. Bu yazıda, sadece kendini tanımaya ve anlamaya dair yoğun bir çabası olan Finch'in hikâyesine odaklandım.  Filme geçmeden önce kısa bir şekilde birkaç kuramsal bilgiyi paylaşmak istiyorum: İlk olarak W.R. Bion'un, anne-çocuk ilişkisinde üzerinde önemle durduğu...
Yepyeni bir soluk her zaman iyi gelmiştir, hem bedenimize hem de ruhumuza… Beni bu güzel ekibin bir parçası olmaya davet ettiği için sevgili Merve Tarhan’a içten teşekkürlerimle… Baktığımız zaman aslında iki türün 33 bin yıllık ortak bir tarih, geçmiş ve yaşanmışlıkları var. Bir Kızılderili atasözü şöyle der: “İnsan bir şeydir, köpek bir şeydir; insan-köpek ilişkisi her şeydir.” Sosyal bir varlık...
Arrival, vizyona girdiğinden beri hakkında çokça yazılıp çizilen bilim kurgu filmlerinden biri olmuştur. Dünyanın 12 farklı bölgesine uzay filolarının inmesiyle gelişen olayları konu alan Arrival; bizleri zaman, dil ve bellek konuları hakkında düşünmeye itmektedir. Odağında bahsedilen film olan bu incelemeye; -dil ve varlık ilişkisi ekseninde- bellek, dil ve zaman konularını açıklama girişimi olarak bakılabilir. Türkçe sözlükte bellek “Yaşananları, öğrenilen konuları,...
Bir yazar, kalemini eline aldığında düşlemini kâğıda döker. Düşlemi her neyse yazar, çizer, okur, tekrar okur ve yazmaya devam eder. Kendi düşlemini bir kurgu ile bütünleştirir, kelimeleriyle yeni bir şey ortaya koyar. Eyleme döktüğü şey semptomunu yüceltmek olabilir. Mesela kötülük göreceğine dair paranoyasını ince işlenmiş bir kurgu ile okuyucuya sunabilir. Yazarın burada yaptığı şey, aslında kötü ve kötülük ile...
İnsan ancak ötekiyle var olan bir canlıdır. Sürekli olarak hem sosyal hem de romantik ilişkiler içerisindedir. Engin Geçtan (2013), ortak yaşam ilişkisinden bahsederken “İlişki bir sanattır ve bu konuda karşı cinsle olan ilişkilerle genel olarak insan ilişkileri birbirinden soyutlanamaz. İnsan ilişkilerinde başarısız bir kişi bunun yarattığı boşluğu karşı cinsle olan ilişkisinde ödünlemeye çalışırsa bu ilişki böyle bir yükü kaldıramayacağı...
Özet Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nun (NKB) temel özelliklerinde; beğenilmek için bitmek bilmeyen bir arzu, kendilerine yönelik yoğun ilgi, çevredekilerin duygularına ve ihtiyaçlarına karşı kayıtsızlık yer almaktadır. Terapilerde, terapistin kendisinde uyandırılan duygu, düşünce ve karşısındaki kişi için bir şey yapma arzusu karşı aktarım olarak tanımlanmaktadır. NKB ile çalışan terapistlerin karşı aktarım tepkilerinin incelendiği çalışmalarda, terapi süreçlerinde değersizlik, yetersizlik; yücelik, mükemmellik gibi çeşitli...
İnsanlar eski zamanlardan beri evreni ve yeryüzünü anlamlandırma ve açıklama gereksinimi duymuşlardır. İnsanların bu anlamlandırma ve açıklama ihtiyacından doğan çabalarının bir ürünü de mitolojidir (Gürel ve Muter, 2007). Mitoloji (mythology) kelimesi, doğaüstü canlılar ve doğanın olağanüstü gücünün harmanlandığı hayali hikâyeler olan “mythos” ile söz ve us anlamlarına gelen “logos’’ kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. İnsanlığın varoluş serüvenine ışık tutma ve anlatımda...
Gerçekliğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü İnsan zihni her daim çalışma hâlinde. Bir yanda duyu organları vasıtasıyla algıladığı dış dünyanın bilgisi; diğer yanda iç dünyanın arzuları, düşlemleri, çatışmaları ile meşgul. İçeriden ve dışarıdan gelen bu uyaranlar; kendimize ve dünyaya ilişkin algılarımızı, duygularımızı, düşüncelerimizi ve eylemlerimizi şekillendirip bir gerçeklik hissi yaratıyor. Bu iç ve dış gerçekliklerin kombinasyonu olan yaşantılar, öznel bir “şu...

Eski Yazılar

Toplumsaldan Kişisele Hikayeler: Gerçeğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü

Gerçekliğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü İnsan zihni her daim çalışma hâlinde. Bir yanda duyu organları vasıtasıyla algıladığı dış dünyanın bilgisi;...

İnsanı Anlama Yolculuğunda Mitolojinin Rolü

İnsanlar eski zamanlardan beri evreni ve yeryüzünü anlamlandırma ve açıklama gereksinimi duymuşlardır. İnsanların bu anlamlandırma ve açıklama ihtiyacından doğan...

Terapi Odasındaki Yalnızlık: Narsisistik Kişilik Bozukluğunun Terapisinde Karşı Aktarım Tepkileri

Özet Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nun (NKB) temel özelliklerinde; beğenilmek için bitmek bilmeyen bir arzu, kendilerine yönelik yoğun ilgi, çevredekilerin duygularına ve...

Varoluşçu Bakıştan İlişkiler

İnsan ancak ötekiyle var olan bir canlıdır. Sürekli olarak hem sosyal hem de romantik ilişkiler içerisindedir. Engin Geçtan (2013),...

Yoğunlaşmış İçsel Gerilimin Yüceltme ile Dışsallaştırılması: Saramago’nun Paranoyası “Körlük”

Bir yazar, kalemini eline aldığında düşlemini kâğıda döker. Düşlemi her neyse yazar, çizer, okur, tekrar okur ve yazmaya devam...

Arrival: Bellek, İletişim ve Zaman Üzerine Kısa Bir İnceleme

Arrival, vizyona girdiğinden beri hakkında çokça yazılıp çizilen bilim kurgu filmlerinden biri olmuştur. Dünyanın 12 farklı bölgesine uzay filolarının...

Hayvanlar ve Biz: “Ne Kadar Farkındayız?”

Yepyeni bir soluk her zaman iyi gelmiştir, hem bedenimize hem de ruhumuza… Beni bu güzel ekibin bir parçası olmaya...

Ben Buradaydım…

Yönetmenliğini Brett Haley'in üstlendiği, 2020 yapımı bir Netflix filmi olan "All the Bright Places", iki gencin (Violet Markey ve...