Salı, Aralık 1, 2020

Merve Tarhan

Andre Green International Review of Psycho-Analysis 2:355-364 (1975) Çevirenler: Faruk Gütmen & Anjelika Hüseyinzade Şimşek Yunan kültürünün mirasçıları olduğumuz herkesçe bilinen bir gerçektir. Eski moda bir kavram olduğundan günümüzde bu klişenin kısıtlılıklarından ötürü çok sert bir tepki görüyoruz. Yunan kültürünün de diğer kültürler gibi başka...
Yalnızlık alıp karşına kendini,öteki kendilerinle konuşmaktır.Bakışmaktır, öteki kendilerinle;dövüşmektir.Kimi zaman da, öldürmektirİçlerinden sana en çok benzeyeni,benzemiyor diye.Yalnızlık öldürmektir....Yalnızlık, sizin size yokuşunuzdur....(Hasan Ali Toptaş) Masum; kederle başlayan, tavanda asılı kalan bir intikamla birlikte huzura erer. “Masumiyetin Son Günleri”ni bitirdiğimde, Shakespeare’in (2017) Hamlet’e söylettiği şu cümleyi hatırladım: “Olacak buymuş, öyle de olmuş.” Selahattin...
Marx ve Engels'in Komünist Parti Manifestosu'nda (1848) dile getirdiği enternasyonal komünist ideal, şu sözlerle özetlenir: “Dünyanın işçileri birleşin! Kazanacağınız bir dünya var!” (“Workers of the world unite! You have a world to win!”) Avustralyalı düşünür McKenzie Wark (2015) bu bilindik sloganı bozundurarak farklı bir slogan elde eder: “Dünyanın işleyişleri bozunun! Dünyalandıracağınız bir kazanım var!” (“Workings of the...
Lacan, Ecrits içinde bulunan Tedavinin Yönü ve Gücünün İlkeleri adlı makalesinin 2. bölümünde bu soruyu sorar. Bu soru, Lacan'ın kendi öğretisinde sürekli olarak tartıştığı “yorumlama” ile ilgilidir. Yorumlamanın çağdaşlarının pratiğinde ayrıcalıklı yerini kaybettiğini ve psikanalistlerin, “yorumlamanın” kullanılmasındaki isteksizliğine karşı olan şaşkınlığını belirtir (Lacan, 1966). Yazısının devamında çağdaşı Devereux’un yorum hakkındaki ifadelerini ele alarak başlar....
Nevroz kuramına göre cinsel olgunluğun henüz tamamlanmadığı, pregenital dönem içinde meydana gelen erken uyarılmaların bastırılması sonucunda nevrotik bir durum ortaya çıkar. Her zaman böyle olmasa da baştan çıkarılma hâli, kendi konumundan uzaklaşarak bunun yerine düşlemsel zeminde yeni cinsel tasarımlar ortaya koyduğu varsayılmaktadır. Nevroz kuramına göre nevrozu provoke eden cinsel bir olayın varlığı analitik düşüncenin temel tutumudur. Bu...

Aşk

0
Biz insanlar, varlığımızı sürdürmek için bir diğerine ihtiyaç duyarız. Ötekiyle kurduğumuz ilişkilerde doğar, büyür ve gelişiriz. Birbirimizle kurduğumuz temasın önemli bir boyutunu da romantik ilişkiler ve bu bağlamda ortaya çıkması muhtemel aşk duygusu oluşturur. İnsanların çoğunun üzerinde kafa yorduğu ve görüş sahibi olduğu bir duygu olarak sık sık karşımıza çıkan aşk; hayatlarımızın bir döneminde karşılaştığımız, kıyısından yürüdüğümüz...
Otizm, başlangıç olarak Leo Karner tarafından 1943 yılında “Erken Çocukluk Otizmi” olarak tanımlanmıştır. Mahler’e göre doğum gerçekleştiğinde bebek dışarıya uyum sağlama yetisine sahip değildir. Doğumu biyolojik bir şekilde gerçekleşmiştir ancak henüz psikolojik boyutta gerçekleşmemiştir (Mahler, 1974). Bebeğin psikolojik doğumu, yaşamının ilk üç yılında gerçekleşir. Bu dönem, nesne ve kendilik algısının süreklilik kazandığı bir dönemdir. Biyolojik doğum ve...
Bağımlılık denildiğinde akıllara yalnızca “maddelere olan bağımlılık” gelmektedir; fakat bağımlılık kavramı yalnızca “madde” ile sınırlı değildir.  İnsan, maddelere bağımlı olabildiği gibi ilişkilere de bağımlı olabilmektedir (Yüncü ve Havaçeliği Atlam, 2016). “İlişki Bağımlılığı” terimini literatürde ilk kullanan isimler: Peele ve Brodsky’dir. 1975 yılında ise bu terim, bağımlılık olarak tanımlanmıştır (Peele ve Brodsky,1975).  Bağımlı bir ilişki içerisinde olan insan...
Bir düşünürü nitelikli bir şekilde anlamanın en makul yolu, kuşkusuz onun eserlerini yazdığı dilde okumaktır. Çünkü zaten en başından beri dilin imkânlarının sınır verdiği ölçüde hayat bulabilmiş bir düşünce, ikincil bir yorum veya çeviri yoluyla yeniden üretilmeye başlandığında lengüistik sınırlarından önceki engin amacından uzaklaşmaya başlamıştır denilebilir. Bu açıdan, dile gelmiş olmanın sınırlılığı başta olmak üzere her çeviri ve aracı...
Bu yazı; “yeni cinsellikler” olarak tanımlanan, cinsellikle ilgili bilgilerin yeniden yorumlanmasını gerekli gören güncel psikanalitik varsayımları incelemektedir. Son birkaç senedir yeni cinsellikler; cinsellik disiplininin sınırları üzerine düşünmenin bütününde değişim olmadan cinselliğin yeni anahtarlarını ve temellerini bir kere daha tanımlamanın zorunluluğu üzerinde durmaktadır. Bu yeni yaklaşımda, sosyolojik zeminde toplumsal cinsiyet kuramını, cinsel kimlik bozukluklarını ve psikanalitik alan içinde klinik pratikleri...
Kayıp Otoban filmi David Lynch’in çekmiş olduğu en spekülatif filmlerdendir. Bu filmin ilk sahnesini hem pratik hem teorik bağlamda, Zizek’in Yamuk Bakmak kitabında önerdiği Dedektif-Analist analojisi bakımından inceleyeceğim. Film, Fred’in karmaşık ruh hâliyle başlar. Fred düşüncelidir. Kapının zili çalar ve diyafonda ‘’Dick Laurent öldü.’’ cümlesini duyar.  Fred, bu sözü söyleyenin kim olduğunu görmek için kapıya bakar ama kapıda kimse...
Korona günlerinde ben de evde Harry Potter, Yüzüklerin Efendisi ve Matrix gibi serileri tekrar izlemeye karar verdim. Matrix’i defalarca izlemişimdir ama bu sefer filmi ilk izlediğimde Neo’nun huzursuzluğunu ve Morpheus’la ilk karşılaşmalarını başka bir pencereden duyma imkânım oldu. Ünlü ‘‘Mavi hap mı, kırmızı hap mı?’’ sahnesine geldiğimde kafamdaki analoji netleşti ve o sıralarda başka bir konu üzerine yazmayı düşünsem...
Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan Koronavirüs salgını nedeniyle dünya genelinde binlerce insan hayatını kaybetti, milyonlarca insan ise karantina altına alındı. Virüsün bulaşmadığı insanlar ise kendi evlerinde izolasyon süreçlerini geçirmeye başladı. İzolasyon sürecinde fiziksel temas yasaklandı, iş ortamı tamamıyla evimize girdi, aile ve arkadaşlarımızla olan ilişkilerimiz dijital ortama taşındı. İnsanlığın bu yeni olana hazırlıksız yakalanması ve gelecekte ne...
Sınır işleyiş söz konusu olduğunda, -ne yazık ki zaman zaman ruh sağlığı uzmanları tarafından dahi- intihar ve kendini yaralama girişimleri "manipülatif" ya da "dikkat çekmeye yönelik" davranışlar olarak ifade edilmektedir (Suyemoto, 1998; Linehan, 2015). Bu noktada, manipülasyonu tanımlamak yararlı olabilir: “Manipülasyon, terimin yaygın anlamında, kendi iktidarını yerleştirme yönündeki az çok bilinçli bir hedefe yönelik olarak çiftler arasında - hatta...
Sahi, sende senden kaç tane var? Çoklu kişilik bozukluğundan bahsetmiyorum. Seni oluşturan çokluklardan bahsediyorum. Kişilik ile benlik arasındaki fark, psikopatalojik sonuçlar yerine psikososyal süreçler vurgusudur. Kişilik, dışarıdan gözlenebilen ve ölçülebilen bir çıktı olarak ele alınırken; benlik, senin içeride kendinle kurduğun bağlantıdır. Benlik; “kendim’’ dediğin şeyin gelişim sürecidir, özdür. Derinin içindeki her şeyden bahsetmiyorum. Sendeki psikolojik materyalden bahsediyorum. Ama hepsinden de değil,...
Ergenlik dönemi, bireyin çocukluktan erişkinliğe doğru adımlar atmaya başladığı dönemdir. Bu dönemde birey, kendisini çocukluktan yetişkinliğe doğru uzun ve inişli çıkışlı bir yolcuğun içerisinde bulmaktadır. İnsan; biyolojik, psikolojik ve sosyal yönlerden oluşan bir organizmadır ve ergen de bu süreçte içinde yaşadığı çevreyle etkileşim hâlindedir. Ergenin sosyalleşme sürecinde aile, okul, toplumsal çevre, son zamanlarda etkisi artan sosyal medya ile kitle...
Teknolojinin sürekli gelişmeye devam etmesiyle birlikte, akıllı telefonlar hayatın her alanında kullanılabilen cihazlar hâline geldi (Karadağ vd., 2016).  İlk zamanlar sadece haberleşme işlevini yerine getiren telefonlar sayesinde günümüzde en önemli işler bile birkaç tuşla halledilebiliyor. Bu durum telefonun kullanım alanlarını çoğaltırken bireyler için öneminin artmasına ve insanların hayatında daha fazla yer kaplamasına sebep oldu (Alfawareh ve Jusoh, 2014). Hâl...
Benlik bilinci; kişinin kendi içsel ve dışsal süreçlerine duyarlılığı, kendine dair öz farkındalığıdır (May, 2018). Bu farkındalık kişiye hakiki bir yaşam fırsatı sunarken beraberinde var olmanın ıssız ve tekinsiz sorumluluklarını da getirir. Benlik bilinci geliştikçe kim olduğumuz, neden dünyada olduğumuz, hayatımızın amacının ne olduğu gibi varoluşsal sorular yaşamımızın cevaplanması gereken başlıca soruları hâline gelir. Güzelliklerinde oldukça cömert olan hayat,...

Ben Buradaydım…

0
Yönetmenliğini Brett Haley'in üstlendiği, 2020 yapımı bir Netflix filmi olan "All the Bright Places", iki gencin (Violet Markey ve Theodore Finch) hayatının kesişmesini konu alıyor. Bu yazıda, sadece kendini tanımaya ve anlamaya dair yoğun bir çabası olan Finch'in hikâyesine odaklandım.  Filme geçmeden önce kısa bir şekilde birkaç kuramsal bilgiyi paylaşmak istiyorum: İlk olarak W.R. Bion'un, anne-çocuk ilişkisinde üzerinde önemle durduğu...
Yepyeni bir soluk her zaman iyi gelmiştir, hem bedenimize hem de ruhumuza… Beni bu güzel ekibin bir parçası olmaya davet ettiği için sevgili Merve Tarhan’a içten teşekkürlerimle… Baktığımız zaman aslında iki türün 33 bin yıllık ortak bir tarih, geçmiş ve yaşanmışlıkları var. Bir Kızılderili atasözü şöyle der: “İnsan bir şeydir, köpek bir şeydir; insan-köpek ilişkisi her şeydir.” Sosyal bir varlık...

Eski Yazılar

Toplumsaldan Kişisele Hikayeler: Gerçeğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü

Gerçekliğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü İnsan zihni her daim çalışma hâlinde. Bir yanda duyu organları vasıtasıyla algıladığı dış dünyanın bilgisi;...

İnsanı Anlama Yolculuğunda Mitolojinin Rolü

İnsanlar eski zamanlardan beri evreni ve yeryüzünü anlamlandırma ve açıklama gereksinimi duymuşlardır. İnsanların bu anlamlandırma ve açıklama ihtiyacından doğan...

Terapi Odasındaki Yalnızlık: Narsisistik Kişilik Bozukluğunun Terapisinde Karşı Aktarım Tepkileri

Özet Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nun (NKB) temel özelliklerinde; beğenilmek için bitmek bilmeyen bir arzu, kendilerine yönelik yoğun ilgi, çevredekilerin duygularına ve...

Varoluşçu Bakıştan İlişkiler

İnsan ancak ötekiyle var olan bir canlıdır. Sürekli olarak hem sosyal hem de romantik ilişkiler içerisindedir. Engin Geçtan (2013),...

Yoğunlaşmış İçsel Gerilimin Yüceltme ile Dışsallaştırılması: Saramago’nun Paranoyası “Körlük”

Bir yazar, kalemini eline aldığında düşlemini kâğıda döker. Düşlemi her neyse yazar, çizer, okur, tekrar okur ve yazmaya devam...

Arrival: Bellek, İletişim ve Zaman Üzerine Kısa Bir İnceleme

Arrival, vizyona girdiğinden beri hakkında çokça yazılıp çizilen bilim kurgu filmlerinden biri olmuştur. Dünyanın 12 farklı bölgesine uzay filolarının...

Hayvanlar ve Biz: “Ne Kadar Farkındayız?”

Yepyeni bir soluk her zaman iyi gelmiştir, hem bedenimize hem de ruhumuza… Beni bu güzel ekibin bir parçası olmaya...

Ben Buradaydım…

Yönetmenliğini Brett Haley'in üstlendiği, 2020 yapımı bir Netflix filmi olan "All the Bright Places", iki gencin (Violet Markey ve...